Trendyol karlılık analizi nasıl yapılır?
Brüt ciro neden yanıltıcı?
Trendyol panelinde gördüğün ciro, senin kazancın değil, müşterinin ödediği toplam tutardır. Bu tutarın içinden komisyon, kargo, hizmet bedeli ve stopaj Trendyol tarafında kesilir; alış maliyeti zaten senin cebinden çıkmıştır, ödenecek KDV ise ay sonunda devlete ödenir.
Ciroya bakıp karar veren satıcı, zarar ettiren ürünü çok satıyor diye daha fazla stoklar. Kârlılık analizi bu hatayı önler.
Hangi kalemler düşülür?
Sıralama önemlidir, çünkü bazı kesintiler indirim sonrası tutar üzerinden hesaplanır. Doğru zincir şudur:
- Ciro: müşterinin ödediği, indirim sonrası satış tutarı.
- Alış maliyeti düşülür → brüt kâr.
- Trendyol komisyonu: fiyatın düştüğü kademenin oranı.
- Kargo: desiye göre.
- Hizmet bedeli: sipariş başına sabit tutar.
- Stopaj: KDV hariç satış tutarının %1'i.
- Ödenecek KDV: satış KDV'si eksi alış, komisyon, kargo ve hizmet bedeli KDV'leri (pozitifse).
- Kalan tutar net kârdır.
En sık yapılan hata indirimin iki kez düşülmesidir. Trendyol'un raporladığı birim fiyat çoğu zaman indirim uygulanmış tutardır; üzerine bir kez daha indirim düşülürse kâr olduğundan düşük görünür.
Sağlıklı net kâr marjı nedir?
Herkese uyan tek bir oran yoktur; marj kategoriye, desiye ve fiyatın düştüğü komisyon kademesine göre değişir. Örnek mağazada ortalama net marj %9,4, ürün bazında ise %3,6 ile %16,9 arasındadır.
Bu yüzden marjı ürün bazında ölçmek şarttır: mağaza ortalaması sağlıklı görünürken içinde her satışta para kaybettiren bir ürün olabilir.
KDV'yi kâra eklemek en pahalı hata
Ödenecek KDV, satış KDV'sinden alış, kargo, komisyon ve hizmet bedeli KDV'lerinin düşülmesiyle bulunur. Sonuç pozitifse devlete ödersin ve kârdan düşer. Negatifse KDV iadesi doğar — ama bu tutar kâra EKLENMEZ.
Örnek: 200,00 TL'ye satılan, 150,00 TL'ye alınan bir üründe (%19,5 komisyon, 84,49 TL kargo) 13,65 TL KDV iadesi doğar. Net kâr −83,55 TL'dir; iadeyi kâra ekleyen bir araç bunu −69,90 TL gösterir. Aradaki fark tek üründe küçük görünür, ayda bin siparişte değil.
Aynı formül, dört farklı sonuç
Kalemler aynı, sonuç ürüne göre tamamen değişir. Aşağıdaki dört satır aynı hesapla, birer adet için çıkarıldı:
| Ürün | Satış | Alış | Komisyon | Kargo | Öd. KDV | Net kâr | Marj |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Pamuklu Nevresim Takımı | 549,90 TL | 245,00 TL | 118,23 | 120,24 | 9,67 | 43,79 | %8,0 |
| Yıkanabilir Kilim | 2.649,00 TL | 1.180,00 TL | 649,01 | 247,24 | 94,06 | 448,23 | %16,9 |
| Fitted Çarşaf | 349,90 TL | 152,00 TL | 68,23 | 84,49 | 6,13 | 27,74 | %7,9 |
| Yastık Kılıfı | 190,00 TL | 88,00 TL | 37,05 | 46,49 | 1,68 | 6,81 | %3,6 |
Son satır, ciroya bakarak karar vermenin neden tehlikeli olduğunu anlatır: 190,00 TL'lik bu ürün her satışta yalnız 6,81 TL bırakır (marj %3,6). Kargo ve hizmet bedeli fiyattan bağımsız olduğu için düşük fiyatlı üründe kârın neredeyse tamamını yer; kampanyada küçük bir indirim onu zarara çevirir.
Sabit kalemler küçük ürünü yer
Hizmet bedeli satış fiyatından bağımsızdır: standart teslimatta 13,19 TL, aynı gün teslimatta 8,39 TL. Yani 60 TL'lik bir üründe satışın yaklaşık %22'si, 600 TL'lik üründe %2'si.
Kargo da aynı mantıkla çalışır — fiyata değil desiye bakar. Düşük fiyatlı ve hacimli ürünlerde bu iki sabit kalem, komisyondan daha büyük bir tehdittir. Marjı düşük ürünlerde önce bunları kontrol et.
Stopaj ise KDV hariç satış tutarının %1'idir ve şahıs şirketi ya da limited/anonim şirket fark etmeksizin pazaryeri satıcılarının hakedişinden kesilir; basit usul ve esnaf muaflığı kapsamındakiler hariçtir.
Kâr marjı mı, maliyet üzerinden getiri mi?
İki oran birbirine karıştırılır ve aynı satış için çok farklı yüzdeler üretir. Kâr marjı net kârın satış tutarına bölünmesidir. Maliyet üzerinden getiri ise net kârın KDV hariç alış maliyetine bölünmesiyle bulunur; taban daha küçük olduğu için her zaman daha yüksek çıkar.
Örnek siparişte kâr marjı %8,0, aynı satışın KDV hariç 204,17 TL maliyet üzerinden getirisi %21,4'dir. Bir rakam paylaşırken hangisini söylediğini belirt.
Ayın kârı neden sipariş kârlarının toplamından düşük?
Bazı kesintiler tek bir siparişe bağlanamaz ve ancak dönem toplamında görünür. İade edilen siparişin kârı satış olmamış gibi geri alınır, kısmi iadede oransal olarak; dönüş kargosu ve geri gelmeyen kesintiler ayrıca düşülür. Mikro ihracat iadelerinde Trendyol'un ayrı faturaladığı yurt dışı operasyon bedeli de faturada sipariş numarası taşımadığı için dönem kalemi olarak düşülür.
hesaport bu yüzden dönem kârını şöyle gösterir: sipariş kârı − iade etkisi − yurt dışı operasyon bedeli. Kategori ya da marka filtresi seçildiğinde bu iki kalem bölünemediği için düşülmez ve ekranda bu söylenir.
Kâr rakamına ne zaman güvenmemelisin?
Alış maliyeti girilmemiş bir üründe sistem malı bedavaya almış gibi hesaplar ve kâr olduğundan yüksek çıkar. Maliyetsiz satışlar cironun %20'sini aşıyorsa hesaport o dönemin net kârının gerçek olmadığını açıkça yazar ve maliyet giriş sayfasına yönlendirir; daha küçük paylarda kaç ürünün eksik olduğu not olarak gösterilir.
İkinci tuzak eksik dönemdir. Trendyol sipariş akışı en fazla 90 gün geriye gider; mağaza bağlanmadan önceki daha eski siparişler sistemde eksik kalır. Seçtiğin dönem bu tarihten önce başlıyorsa ciro ve kâr düşük görünür ve önceki dönem kıyası yanıltır; ekran bu durumda verinin hangi tarihten itibaren tam olduğunu söyler.
Mikro ihracatta hesap değişir
Yurt dışına yapılan satışta satış KDV'si sıfırdır (KDVK m.11 istisnası), ancak satış tutarının %6'sı kadar ihracat hizmet bedeli eklenir. Örnek sipariş ihracat modunda 32,99 TL hizmet bedeliyle 43,79 TL yerine 20,47 TL net kâr verir.
İhracatta ödenecek KDV yerine alınacak KDV doğar; o da normal moddaki negatif KDV gibi kâra eklenmez. Aynı gün teslimat seçeneği ihracat satışında dikkate alınmaz.
Kaynaklar
Stopaj ve KDV kuralları için resmî metinler:
- 9284 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı — e-ticaret stopajı %1 (Resmî Gazete, 22.12.2024)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, m. 94
- 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, m. 15 ve 30
- 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, m. 11 ve 29
Sık sorulan sorular
Trendyol net kâr nasıl hesaplanır?
Trendyol kâr marjı nasıl hesaplanır?
Stopaj kârı nasıl etkiler?
Karlılık analizi Excel'de yapılabilir mi?
Karlılık analizini ne sıklıkla yapmalıyım?
Ödenecek KDV negatif çıkarsa kâra eklenir mi?
Trendyol hizmet bedeli ne kadar?
Zarar eden ürünü nasıl fark ederim?
Karlılık Analizi özelliğini kendi mağazanda dene Beta sürecinde ücretsiz, kredi kartı gerekmez.